“Art is the lie that reveals reality.” Jeroen Brouwers - “Culture, considered as a process, means acquiring a vast deal of useless knowledge, and then forgetting it.” Albert Jay Nock - “The world is full of objects, more or less interesting; I do not wish to add any more.” Douglas Huebler - “In life and in art one has to begin each day anew.” Louis Couperus




Titel: PUUR 't Rijtven
2014



fotografie: Sjaak Langenberg
fotomontages: Rosé de Beer

Visie in opdracht van ORO. Projectbegeleiding visie:
LEAS bureau voor zorgvernieuwing.






'De buitenwereld denkt dat het heel zwaar is om hier te werken, maar het brengt zoveel, omdat het je ontdoet van heel veel bullshit. Ik ben de afgelopen drie jaar rustiger geworden. Het gehaast in het bedrijfsleven ben ik kwijtgeraakt.' 'Het voelt af en toe alsof ik in de Alpen ben.' 'Je merkt hoe je zelf in elkaar zit. Je bent je de hele dag aan het gedragen. Als je in de omgeving van bewoners verkeerd word je helemaal rustig. 'Je moet hier de neiging onderdrukken om alles te interpreteren, gedrag te verklaren. Je leert geduldig zijn.' 'Het is confronterend. Ze spiegelen.'

DEURNE - Het Rijtven, een leefgemeenschap van mensen met een ernstige verstandelijke beperking, levert een onverwacht belangrijke maatschappelijke bijdrage op het gebied van ontspanning en reflectie. Mensen die veel zorg, veiligheid en aandacht nodig hebben kunnen de samenleving iets leren. Wie met bewoners in aanraking komt moet wel onthaasten. Het Rijtven kan een bijzondere positie innemen binnen het aanbod van bezinningsoorden en retraites. Rust, veiligheid en een natuurlijke setting zijn de uitgangspunten voor de inrichting, zorg, activiteiten en het contact met de buitenwereld. Wat goed is voor de bewoners is ook goed voor buitenstaanders, mantelzorgers en medewerkers. Wat voor de bewoners een snoezelruimte is kan voor derden een loungeplek zijn. Bestaande functies op het terrein en de omliggende natuur worden in een ander daglicht geplaatst waardoor ruimte ontstaat voor nieuwe voorzieningen (een camping voor mantelzorgers) en activiteiten met verrassende externe betrokkenen (o.a. wandelcoaches, yoga docenten en Tai Chi verenigingen). Zo wordt een duurzame verbinding met de omgeving gecr ëerd en wordt het netwerk rondom bewoners versterkt. Het is daarmee ook een antwoord op de veranderingen in de langdurige zorg.

Dat is de strekking van een visie die Sjaak Langenberg en Rosé de Beer ontwikkelden in opdracht ORO. ORO biedt zorg aan mensen met een verstandelijke beperking in de regio Zuidoost Brabant. Op de locatie het Rijtven in Deurne wonen 190 mensen. Het Rijtven lag geïsoleerd aan de rand van Deurne. Inmiddels is de wijk de Rijtse Vennen tegen het Rijtven aangegroeid. Op de grens ligt de Biekorf. De herbestemming van dit gebouw was voor de Raad van Bestuur van ORO aanleiding om aan Sjaak Langenberg & Rosé de Beer te vragen een visie te ontwikkelen. Het proces is begeleid door Peter Hop van LEAS bureau voor zorgvernieuwing.

In de visie bepleiten Langenberg en de Beer een volwassen, niet rolbevestigende benadering van de doelgroep en een langzame ontwerppraktijk die het ritme van de bewoners volgt. Daarmee is ook een antwoord gevonden op de zorgen van ouders en mantelzorgers over de veiligheid van bewoners op het terrein. 'Wat heb je geleerd van de bewoners op het het Rijtven?' vroegen Langenberg & de Beer aan een aantal medewerkers, vrijwilligers en mantelzorgers. In hun woordkeuze werd de kernkwaliteit van het Rijtven zichtbaar. Veelvuldig werd het woord 'puur' gebruikt'. 'Druk begin ik aan de dag met mijn kinderen thuis. Maar als ik het terrein van het Rijtven oprijdt verdwijnt de stress en is het… zen.'

De implementatie van de visie is in het najaar van 2014 gestart. Langenberg en de Beer zijn intensief betrokken bij de uitvoering.

© Sjaak Langenberg & Rosé de Beer